Armoede

Armoede gaat over meer dan geld alleen. Wie het wat moeilijker heeft om de eindjes aan elkaar te knopen moet soms moeilijke keuzes maken. Zo worden kinderen en jongeren vaker dan we denken al op voorhand uitgesloten. Ze krijgen minder kansen op vlak van onderwijs, want een goede laptop, de bijles en zelfs de schoolreis kosten heel wat geld. Ook hobby’s zijn niet goedkoop: een jaar voetballen is niet voor iedereen betaalbaar en ook niet elke ouder heeft de tijd of een auto om de kinderen naar elke wedstrijd te brengen. Tel daar nog eens de kost en tijdsinvestering bij die iemand moet maken om naar KLJ te komen, en dan blijkt dat misschien niet meer mogelijk. Zo missen kinderen en jongeren die met armoede te maken krijgen vaker kansen die anderen vanzelfsprekend vinden.

Armoede kan zich op verschillende manieren uiten. Er zijn een heleboel soorten en termen die door elkaar gebruikt worden, maar wij focussen op de volgende: 

1. Financiële armoede: het lidgeld, de kost van een kamp, een vieruurtje meebrengen of vijf euro neertellen om te gaan bowlen. Dat lijkt allemaal weinig, maar bovenop alle andere kosten is dat er soms te veel aan. 
2. Kansarmoede: Niemand die je naar het zwembad kan brengen, geen verkleedkleren hebben of geen fiets om mee op uitstap te gaan ... Het zijn allemaal voorbeelden en gevolgen van een uitdagende financiële situatie die ervoor zorgt dat kinderen en jongeren soms minder kansen krijgen om naar KLJ te komen.  
3. Menstruatiearmoede: niet iedereen kan elke maand menstruatieproducten betalen. Ook het gebrek aan goede sanitaire voorzieningen of weten hoe je met je menstruatiecyclus omgaat, horen hierbij. 

Welke term je er ook aan geeft, wij willen als beweging vermijden dat dit ervoor zorgt dat kinderen en jongeren afhaken. Met onderstaande tips kan je zelf drempels verlagen zodat iedereen naar KLJ kan komen. 

Weet dat kinderen en jongeren zich kwetsbaar moeten opstellen als ze moeten aangeven dat iets niet haalbaar is. Je kan zorgen voor een veiligere omgeving om het over financiën te hebben door bijvoorbeeld een anonieme vragendoos in je lokaal te installeren, maar hou vooral je ogen open voor signalen dat het voor iemand moeilijk wordt. Een kind dat altijd om een extra koekje vraagt, vaker vuile of te kleine kleren draagt of leden die net afhaken voor het kamp of activiteiten die wat extra kosten, zijn zaken om in het oog te houden. 

Het KLJ-steunfonds is een potje met centjes dat KLJ aanwendt voor iedereen die er nood aan heeft, en dat zonder stigma. Wie er zelf op intekent, betaalt 20% van het nationale gedeelte van het lidgeld in plaats van 100%. De afdeling en KLJ Nationaal vangen de rest (80%) op. Het steunfonds werkt bovendien anoniem: als bestuur of leidingsploeg kom je niet te weten wie het aanvraagt. Op de pagina ‘Jullie centen’ lees je er alles over. 

Bespreek op een bestuursvergadering eens wat een KLJ-jaar kost. Vergelijk de info over de kostprijs van een KLJ-jaar met wat jullie vragen en kijk naar waar er kansen liggen. Over deze zaken kan je eens nadenken: 

• Hebben jullie veel verdoken kosten? Verkleed als prins of prinses komen, verwachten dat iedereen met de fiets kom, afspreken aan het zwembad zonder te weten of iedereen daar geraakt, vragen om daarvoor vijf euro bij te leggen ... Het zijn allemaal kosten die je niet altijd ziet als leiding. Met een verkleedkoffer, uitleendienst of carpoolsysteem los je al heel wat op. 
• Weeg lidgeld af tegen losse kosten. Vragen jullie weinig lidgeld, maar wel steeds extra losse kosten per activiteit? Of alles in één hoog bedrag aan het begin van het werkjaar? Beide hebben voor- en nadelen. Ga na waar de balans voor jullie afdeling ligt en wat het laagdrempeligste is. 

Communiceer vervolgens op de startdag en wanneer iemand zich aansluit, wat KLJ kost. Licht ouders in over het KLJ-steunfonds en wat jullie bijkomend nog aanbieden om het haalbaar te maken. Hang het kostenoverzicht ook op aan de ingang van jullie lokaal. Het volgende kan je ook in je achterhoofd houden: 

• Geef mee welke maatregelen jullie nemen om de kosten te drukken. Dat creëert begrip en opent het gesprek. 
• Zorg dat er een duidelijk aanspreekpunt is: iemand bij wie ouders en leden in alle discretie terecht kunnen als er iets financieel moeilijk ligt. 
• Geef bij elke activiteit met een extra kost (ook als je verwacht dat leden kampeerspullen meebrengen of verkleed komen) mee dat jullie er voor iedereen willen zijn. Als het toch moeilijk wordt, zoeken jullie samen naar een oplossing. Door die boodschap consequent uit te dragen, maak je het thema bespreekbaar. 

Om dit thema bespreekbaar te maken kan je ook van solidariteit een gewoonte maken. Zo verlaag je meteen ook drempels. Door maatregelen te nemen waar iedereen gebruik van kan maken of aan kan bijdragen, valt het stigma deels weg.

Enkele ideeën:  

• Zet op de startdag een tweedehandssysteem op voor KLJ-kledij. Te kleine kledij, shirts en pullen kunnen worden teruggebracht waarna jullie die voor een kleiner prijsje of zelfs gratis kunnen aanbieden aan nieuwe leden. 
• Geef bij inschrijving een gratis sjaaltje. Het verhoogt de zichtbaarheid en zorgt ervoor dat iedereen erbij hoort. 
• Denk na over korting op kledij, het kamp of andere zaken voor diegenen die het kunnen gebruiken. 
• Je zou ook op gepaste momenten een solidariteitstarief kunnen vragen, waarmee jullie bijvoorbeeld een uitleendienst opstarten om veldbedden, luchtmatrassen en slaapzakken uit te lenen voor die ene keer in het jaar dat je vraagt aan je leden om dat mee te brengen.  
• Zamel knutselmaterialen, oude verkleedkledij of niet gebruikte kampeermaterialen die ergens in een kast stof liggen te vangen, in. 
• Zorg voor een verkleedkoffer waar je zelf een gewoonte van maakt om inspiratie uit te halen als je inkleding nodig hebt. Zo geef je zelf het voorbeeld dat niet alles nieuw gekocht moet worden. 

Om menstruatiearmoede tegen te gaan voorzien we tijdens vormingen en andere evenementen, bijvoorbeeld de Nationaal Raad, gratis menstruatiemateriaal. Zo is dat beschikbaar voor wie het nodig heeft, zonder poespas. Dat blijven we doen en breiden we verder uit, want kleine gebaren kunnen een groot verschil maken voor wie het nodig heeft. Heb je er al eens over nagedacht om ook een bakje met gratis producten in jouw lokaal te zetten? 

Wil je hier meer over weten of heb je nood aan extra ondersteuning? Neem dan zeker een kijkje bij BruZelle! Zij distribueren gratis menstruatieproducten én bieden gratis vormingen rond menstruatiewelzijn aan. Ze staan, naast ons, ook klaar voor al je vragen en advies.

Contacteer ons met je vragen. Wij kunnen samen met jou en je pedagogisch medewerker gericht op zoek gaan naar antwoorden of je in contact brengen met de juiste partner die dat beter kan. Onze contactgegevens vind je aan de rechterzijde van deze pagina.

• Je kan je vraag ook sturen naar onze inclusiemedewerker of mailen naar kljvooriedereen@klj.be. 
• Wist je trouwens dat KLJ heel wat vormingen aanbiedt waar je concrete tips krijgt om met jouw situaties om te gaan? Vraag een Vorming op maat aan en wij komen langs met informatie, tips & tricks.