Levende stratego meets cupido
een spel van Scouts en Gidsen Vlaanderen
een spel van Scouts en Gidsen Vlaanderen
Over het spel
- ongeveer 2 uur
- 20 tot 40 spelers, 11 tot 17 jaar
- buiten (bos/veld)
Benodigdheden
- Afgedrukte leventjes/rollen (te vinden in de bijlage)
- Afgedrukte schema's met speluitleg (te vinden in de bijlage)
- Twee voorwerpen die als vlag kunnen dienen
- Vier stiften in verschillende kleuren
- Per lid een das
Uitleg
Doel van het spel
Het concept van dit spel is een levende stratego in twee teams, maar een variant waarin vijanden niet enkel elkaar kunnen doden, maar ook verliefd kunnen worden op elkaar. Er kunnen zowel koppels tussen een cisgender man en een cisgender vrouw als andere koppels ontstaan. In het begin hebben de cisgender hetero koppels het gemakkelijker dan de LGBTQIA+ koppels, omdat die laatsten meer drempels ervaren in het leven. Maar hoe meer bondgenoten de LGBTQIA+ koppels tegenkomen, hoe meer voordelen ze krijgen.
Bij een levende stratego zijn er twee teams die elk een kamp maken op het speelterrein. Elk team heeft een vlag in hun kamp. Het doel van het spel is dat ze de vlag uit het kamp van het andere team in hun eigen kamp krijgen.
Dit spel past binnen het kader van PAARS. De campagne PAARS maakt deel uit van de grootste sensibiliseringscampagne van de wereld rond het LGBTQIA+-thema. Het heeft als doel om leden meer aandacht te laten hebben voor diversiteit en de boodschap mee te geven dat iedereen erbij kan in de jeugdbeweging. Bij Scouts en Gidsen Vlaanderen willen we door spelletjes te maken rond dit thema op een laagdrempelige manier hetero-normen in vraag stellen en steun tonen aan LGBTQIA+ jongeren binnen en buiten onze beweging.
Tip: In deze speluitleg zullen vaak termen rond het LGBTQIA+-thema aan bod komen. Raadpleeg de webpagina’s van çavaria, Lumi of WATWAT voor meer informatie over deze termen.
Opbouw van het spel
Bij een klassieke levende stratego krijgt elk teamlid een leventje waar een rang uit stratego op staat. Aanvallen of verdedigen doe je door iemand van het andere team aan te tikken. Wie de hoogste rang heeft, wint en mag het leventje van de andere hebben. Een uitzondering hierop is dat de laagste rang de hoogste verslaat. De verliezer moet terug naar hun kamp om een nieuw leventje te halen voor die opnieuw mag aanvallen of verdedigen. Ook wie de vlag heeft kan getikt worden om hun rang te laten zien. Als degene met de vlag verliest, moet die de vlag teruggeven.
In deze variant wordt er niet met rangen gewerkt, maar krijgen de spelers een leventje waarop een rol zonder rang aangegeven staat. De rollen zijn verschillende mensen met verschillende genderidentiteiten. Omdat er geen rangen zijn, kunnen spelers van verschillende teams elkaar 'aanvallen' door te tikken en dan schaar, steen, papier (of blad, steen, schaar natuurlijk) te doen. De verliezer moet hun kaartje afgeven. Als beide spelers echter hetzelfde gebaar kiezen – bijvoorbeeld als ze allebei schaar hebben –, dan worden ze een koppel. Ze doen vervolgens nog één keer schaar, steen, papier om te bepalen voor welke van de twee teams ze nu zullen meestrijden als koppel. Wie verliest, behoort vanaf dan tot het andere team.
Voor het vormen van de koppels is de genderidentiteit van je rol van belang. Als een gevormd koppel bestaat uit een cisgender man en een cisgender vrouw, moet het koppel hun handen aan elkaar vastbinden met een das. Vanaf ze een koppel vormen moeten ze zo verder gaan. Als een gevormd koppel niet bestaat uit een cisgender man en een cisgender vrouw, moet de ene van het koppel de andere op hun rug dragen of moet het koppel hun voeten aan elkaar vastbinden. De leden mogen zelf kiezen of de ene de andere op hun rug draagt of hun voeten aan elkaar vastbinden met een das. Vanaf ze een koppel vormen moeten ze zo verdergaan tot ze een bondgenoot ontmoeten.
Elk team heeft twee stiften in hun kamp. In plaats van een leventje kan een teamlid ook beslissen om een van de stiften mee te nemen. Men mag slechts één stift per keer meenemen. Het lid dat een stift meeneemt, is vanaf dan een bondgenoot en kan LGBTQIA+ koppels in hun team bevrijden van hun drempels. Dat doe je door naar hen te gaan en een hartje op allebei hun handen te tekenen. Als een bondgenoot getikt wordt door het andere team, vindt er geen duel plaats, maar moet die hun stift afgeven aan het andere team en is die de stift dus kwijt. Als een bondgenoot de LGBTQIA+ koppels uit hun team geholpen heeft, mag die de stift weer veilig in hun kamp bewaren.
Als LGBTQIA+ koppel begin je in dit spel met een extra drempel. Dit is ook vaak zo in de echte wereld, omdat je als LGBTQIA+ persoon vaak hindernissen zoals (geïnternaliseerde) LGBTQIA+-fobie moet overwinnen en er ook meer van je verwacht wordt, zoals bijvoorbeeld uit de kast komen, wat nog steeds een zware last is voor veel mensen. In het spel wordt deze drempel gerepresenteerd door het feit dat het koppel met de voeten is vastgebonden of elkaar op de rug moet dragen. Omdat de drempels uit de echte wereld gemakkelijker te overwinnen zijn door steun uit je omgeving, kan dit in het spel ook. Door op hun handen een hartje te tekenen, wordt het koppel bevrijd van de extra drempel ten opzichte van cisgender hetero koppels. Als beide leden van het koppel zo een hartje op hun hand hebben, mogen ze net als de cisgender hetero koppels hun handen in plaats van hun voeten aan elkaar vastmaken.
Omdat – nadat bepaalde drempels overwonnen zijn – LGBTQIA+ zijn ook een superkracht kan worden, krijgen koppels die een tweede hartje krijgen een voordeel. Ze moeten nog steeds samen blijven, maar hoeven niet meer vastgebonden te zijn. Dit tweede hartje moet gegeven worden met een andere kleur stift.
Als een koppel aanvalt of aangevallen wordt of twee koppels elkaar aanvallen en het duel heeft een winnaar en verliezer, dan geeft de verliezer of geven de verliezers hun leventje af en moet(en) die terug naar hun kamp om een nieuw leventje te halen. Het gender van het nieuwe kaartje verandert niets in een bestaand koppel. Als het duel gelijk uitkomt – bijvoorbeeld als beide partijen steen hebben – en het duel tussen een individu en een koppel is, speelt het individu ook nog tegen de andere persoon in het koppel. Als de tweede persoon in het koppel wint, heeft het individu verloren en moet die hun leventje afgeven.
Als het individu wint, gaat het koppel uit elkaar en wordt er een nieuw koppel gevormd tussen het individu en degene waarmee die een gelijk duel gespeeld heeft. Dit nieuwe koppel speelt voortaan voor het team waar het voormalig individu voor speelde. De genderrollen van dit nieuwe koppel bepalen hoe ze zich voortbewegen. Hartjes die verkregen zijn via allies blijven tellen, maar volgen in hun werking het laagste aantal dat een van de spelers heeft. Als bijvoorbeeld de ene persoon in het koppel twee hartjes heeft, maar de andere persoon in het koppel er maar één heeft, dan bewegen ze voort met handen aan elkaar gebonden.
De persoon die het koppel moet verlaten, heeft liefdesverdriet en gaat naar een afgesproken plaats op het speelveld waar die wacht tot iemand anders ook liefdesverdriet heeft om zo een nieuw koppel te vormen. Ook in dit nieuwe koppel zijn de genderidentiteiten van belang voor hoe ze zich voortbewegen en ook de hartjes blijven tellen volgens dezelfde logica als hierboven. Voor welk team het koppel speelt, wordt bepaald door het laatste team waarvoor ze allebei gespeeld hebben. Is dit hetzelfde team, dan gaan ze terug naar dat team. Is dit een ander team, dan bepaalt schaar, steen, papier welk team het wordt. Het koppel speelt voor het team waar de winnaar van het duel het laatst voor speelde.
Als een duel tussen twee koppels in het spel gelijk uitkomt – bijvoorbeeld als beide partijen steen hebben –, dan vormen de twee spelers die dit gelijke duel hebben gespeeld een nieuw koppel en de twee die het duel niet gespeeld hebben ook. Beide nieuwe koppels vaardigen iemand af voor een nieuw duel om te bepalen welk koppel voor welk team verder speelt. Wie wint, kiest voor welk team die en hun partner spelen. Bij gelijkspel wordt er verder gespeeld tot er een winnaar is. Het andere koppel speelt voor het andere team. Ook in het vormen van deze koppels zijn de genders en de verkregen hartjes bepalend voor hoe het koppel zich mag voortbewegen.
Tip: Omdat voor sommige leden de speluitleg moeilijk te onthouden kan zijn, vind je op pagina 4 een korte visuele samenvatting. Die kan je eventueel op verschillende plekken op het speelveld ophangen of aan elk lid meegeven.
Na het spel kan er ruimte gemaakt worden voor een nabespreking waar gecheckt wordt hoe iedereen zich voelt en waar context gegeven wordt bij de reden waarom de drempels bij LGBTQIA+ koppels initieel hoger zijn en waarom LGBTQIA+ uiteindelijk als een soort superkracht kan voelen. Je maakt best ruimte voor ieders indrukken, gevoelens, vragen etc. Een veilige setting en sfeer is hiervoor enorm belangrijk.
Vragen?
Stuur gerust een mailtje naar diversiteit@scoutsengidsenvlaanderen.be of contacteer ons via @ploegdiversiteit op Facebook en Instagram!