Skip to main content

Pesten

1 op 5 Vlaamse kinderen en jongeren is ooit gepest op school. Ook in KLJ duikt dat op, en wordt het nog regelmatig geminimaliseerd. Want van gepest worden, word je niet ‘sterker’. En je mag niet toekijken tot het vanzelf overgaat. Reageer op pestgedrag, op een juiste manier.

 

1 op 5 Vlaamse kinderen en jongeren is ooit gepest op school. Ook in KLJ duikt dat op, en wordt het nog regelmatig geminimaliseerd. Want van gepest worden, word je niet ‘sterker’. En je mag niet toekijken tot het vanzelf overgaat. Reageer op pestgedrag, op een juiste manier.

 

Het verschil tussen pesten en plagen

Waarom pesten mensen elkaar?

Pesten heeft meestal meer dan één oorzaak. Het kan iedereen overkomen, afhankelijk van de omgeving waarin hij terechtkomt. Als iemand een beetje anders is (door uiterlijke kenmerken, door hobby’s, door de thuissituatie, door slim te zijn …) ten opzichte van de groep, maakt kans om daarmee bewust kwetsend uitgelachen te worden, uitgesloten te worden, onder druk te worden gezet. Een groep heeft ongeschreven en onuitgesproken groepsnormen, en reageert op wie die daarvan afwijkt.

Soorten pesten

  • Jongere kinderen (10 tot 12 jaar) pesten vooral op een fysieke manier: elkaar duwen, slaan, schoppen, …
  • Oudere kinderen en jongeren maken eerder gebruik van verbaal geweld of negeren iemand bewust.
  • ​Jongens pesten vaker met fysiek geweld en directe beledigingen dan meisjes. Meisjes doen het subtieler: negeren, uitsluiten ...

Pesten aanpakken: de ‘no blame’-methode in 4 stappen

Meestal is er niet slechts één pester maar is er een groepje pesters, helpers en toeschouwers. Het is een groepsprobleem, en bijgevolg ligt ook de oplossing in de groep. Als de pester geen steun meer krijgt van de groep dan zal hij hier meestal mee stoppen. Daarom wordt elk kind in de groep betrokken, en komen ze onder begeleiding samen tot een oplossing.
Bij deze methode vertrekken we vanuit de inleving in het gevoel van de gepeste, niet vanuit concrete pestacties. Over de feiten kan je discussiëren, over gevoelens niet. Door die discussies zouden kinderen en jongeren kunnen dichtklappen of uitvliegen, omdat ze zich bedreigd voelen. dat is niet constructief.

Stap 1: praat met het slachtoffer

  • Luister: hoe voelt hij zich? (Dat kan ook met een tekening.) Welke oplossingen heeft hij al geprobeerd? Weet hij bij wie hij terechtkan?
  • Stel voor de pesters te betrekken in het zoeken naar een oplossing, maar benadruk dat niemand gestraft zal worden. Zo is hij als slachtoffer hopelijk wat gerustgesteld, want hij vreest natuurlijk dat het pesten erger zou kunnen worden. Vraag of hij dat ziet zitten. Vraag ook of hij het ok vindt tegen zijn ouders te vertellen dat jullie dit gaan aanpakken.
  • Vraag met welke pesters hij tot een oplossing zou willen komen. Bekijk samen welke vrienden of groepsgenoten met een meer neutrale rol aan dat groepje kunnen worden toegevoegd.
  • Vraag of er dingen zijn waarvan hij niet wil dat die probleemoplossende groep iets weet.


Stap 2: praat met de probleemoplossende groep (zonder het pestslachtoffer)

  • Kom samen op een rustige plek, in een aangename, niet-bedreigende sfeer.
  • Laat de deelnemers van de groep weten dat je hun hulp nodig hebt bij het oplossen van een probleem en dat je dat zelf niet kan. Vertel over het gevoel dat het kind of de jongere in kwestie heeft.
  • Praat niet over details van gebeurtenissen en beschuldig niemand. Zeg duidelijk dat er niemand in de problemen zit of gestraft wordt. Hou het positief: leg uit dat elk groepslid kan bijdragen aan de oplossing, dat je op hen rekent.
  • Vraag aan iedereen om een voorstel te bedenken dat een stapje dichter bij de oplossing kan betekenen. Laat hen het voorstel in de 'ik-vorm' plaatsen. Vraag dus om hun persoonlijk voorstel concreet te maken: wat ga jij nu doen en hoe ga je dat doen?


Stap 3: laat het aan hen over

  • Vertel dat je na een week een gesprek zal hebben met de gepeste over zijn gevoel, en met iedereen apart.
  • Laat hen weten dat ze ondertussen altijd bij jou terecht kunnen.
  • Bedank hen en benadruk dat je op hen vertrouwt.


Stap 4: Spreek iedereen opnieuw (elk apart)

  • Laat elk lid vertellen over zijn bijdrage: hoe is het nu? Is het gestopt? Ben je tevreden?
  • ​​Indien de gepeste niet helemaal tevreden is kan de procedure herhaald worden (eventueel met een andere samenstelling van de groep).​

Voorkom pesten: 5 tips

  • Niet te veel competitie: Kinderen en jongeren zijn wel eens licht ontvlambaar tijdens competitieve spelen. Als ze bij de groepsindeling met een minder sportief , slim, handig, … kind of jongere in één ploegje terechtkomen, laten ze zonder schroom blijken dat ze dat niet leuk vinden. Als hun ploeg verliest, zullen ze het genadeloos de ongewenste indringer verwijten. Vermijd dus een overaanbod aan competitieve spelen en wissel ze af met activiteiten zonder winnaars en verliezers.​
  • Veel veiligheid binnen groepssfeer: leer elkaar al positief spelend kennen bv. met kennismakingsspelen en ijsbrekers. Let erop dat niemand aan zijn lot overgelaten wordt. Maak duidelijke afspraken over hoe je met elkaar omgaat als er een conflict is.

  • Iedereen is belangrijk: probeer in je activiteiten de capaciteiten van elk individueel groepslid aan te spreken. Iedereen kan zo eens uitblinken. Wees zelf ook gul met positieve feedback, voor de groep en voor elk kind of elke jongere apart.

  • Hou een oogje in het zeil tijdens dode momenten op kamp of voor of na de activiteiten. Tijdens momenten dat kinderen zich wat vervelen, kunnen ze scoren-met-pestgedrag als entertainment zien.

  • Wees creatief als je ploegjes moet vormen. Zo vermijd je kliekjes die altijd samenkleven. 

Meer weten over pesten

Op heel wat websites vind je gespecialiseerde info en ondersteuning:

 

Gezocht: coaches tegen pesten

Wil jij afdelingen helpen om pestgedrag aan te pakken?
 

Stel je kandidaat
Site by Wieni